Op deze donkere ochtenden staat de verwarming voor het eerst dit seizoen weer een paar uur aan. Precies dan merk je het als er iets mis is: een tikkend geluid in de leidingen, een radiator die onderaan warm is maar bovenaan koud blijft, of een ketel die met een foutcode uitvalt terwijl je net onder de douche wilde. De meeste van die problemen ontstaan niet in de winter zelf, maar in de weken ervoor, wanneer niemand er nog naar omkijkt.
De waterdruk is de stille boosdoener
Verreweg de meest voorkomende oorzaak van een cv-storing is simpel: te lage waterdruk. De meeste ketels van merken als Nefit, Vaillant, Remeha of Intergas werken het prettigst tussen de 1,5 en 2 bar. Zakt de druk daaronder, dan schakelt de ketel op een gegeven moment vanzelf uit, vaak precies op het slechtste moment. Die druk daalt vanzelf een beetje door normaal gebruik, door het ontluchten van radiatoren of door kleine lekkages die je met het blote oog niet ziet.
Controleer daarom nu, terwijl de ketel nog niet dag en nacht op vol vermogen draait, wat de druk is. Je vindt de meter meestal vooraan op de ketel of op het digitale display. Staat de wijzer onder de 1 bar, dan is bijvullen geen overbodige luxe maar noodzaak voordat de eerste vorstnacht komt.
Zo lees en herstel je de druk in twee minuten
Bijvullen is bij de meeste ketels een kwestie van een vulkraantje onder de ketel openen tot de meter tussen de 1,5 en 2 bar staat, en het daarna weer stevig dichtdraaien. Doe dit met een koude ketel, anders krijg je een vertekend beeld van de werkelijke druk. Twijfel je welk kraantje het juiste is of heb je geen vulslang bij de hand, kijk dan even in de handleiding van je merk of type. Zakt de druk elke paar weken opnieuw weg, dan is dat geen toeval maar een signaal van een klein lek ergens in de installatie. Dan is een monteur aan de beurt, niet nog een keer zelf bijvullen.
Een tweede controle die je in dezelfde twee minuten meeneemt: kijk of de overstortklep of het expansievat niet lekt terwijl je toch bij de ketel staat. Een klein druppeltje water onder de ketel is vaak het eerste teken dat er iets slijt, ruim voordat het een echte storing wordt. Zie je vocht, noteer dan de datum en houd het de komende weken in de gaten, zodat je bij de volgende onderhoudsbeurt gericht kunt vertellen wat je hebt gezien.
Deze foutcodes zie je nu vaker opduiken
Zodra ketels na de zomer weer structureel aanslaan, komen bepaalde storingen ineens veel vaker voor. Bij Nefit- en Bosch-ketels wijst een code als H·3 vrijwel altijd op te lage waterdruk. Vaillant-ketels tonen bij hetzelfde probleem regelmatig een foutcode die met F begint, terwijl Remeha-toestellen dan een blokkerend rood lampje laten zien op het bedieningspaneel. Krijg je zo'n melding, controleer dan eerst de druk voor je een monteur belt. In een groot deel van de gevallen los je het probleem daarmee zelf op, zonder voorrijkosten.
Ontluchten voorkomt tikkende radiatoren en koude plekken
Naast de druk in de ketel zelf is lucht in de radiatoren een andere klassieke herfstklacht. Een radiator die onderaan warm aanvoelt maar bovenaan koud blijft, heeft vrijwel altijd lucht nodig. Met een ontluchtingssleuteltje draai je het ventieltje voorzichtig open tot er water komt in plaats van lucht, en sluit je het meteen weer. Doe dit bij elke radiator in huis, te beginnen op de laagste verdieping. Net als bij een vervuild ventilatiefilter is dit een klein onderhoudsmomentje dat je makkelijk vergeet, maar dat wel bepaalt hoe comfortabel en zuinig je huis de winter doorkomt.
Onderhoudscontract of losse beurt, wat scheelt het echt
Een jaarlijkse onderhoudsbeurt door een erkende installateur kost meestal tussen de 75 en 140 euro, afhankelijk van het type ketel en het gekozen pakket. Dat voelt als een uitgave die je makkelijk uitstelt, tot je bedenkt dat veel fabrikanten de garantie op onderdelen laten vervallen zodra er geen onderhoud is uitgevoerd. De Consumentenbond adviseert nadrukkelijk om niet te bezuinigen op deze beurt en te kiezen voor een InstallQ-erkend bedrijf, juist omdat een slecht afgestelde ketel niet alleen duurder in gebruik is, maar in het ergste geval ook een koolmonoxiderisico met zich meebrengt.
Een onderhoudscontract heeft als extra voordeel dat je voorrang krijgt bij storingen. In de drukke wintermaanden, wanneer half Nederland tegelijk belt omdat de ketel het begeeft, is dat het verschil tussen een paar uur wachten en een paar dagen zonder verwarming zitten. Is je ketel ouder dan vijftien jaar en vraagt hij steeds vaker om bijvullen, dan is dat vaak ook het moment om te laten beoordelen of vervangen goedkoper uitpakt dan jaarlijks blijven repareren.
Dit is het moment om het te checken
Net zoals je nu ook eerder kijkt naar mos op je dak of naar vochtplekken bij je kozijnen, geldt voor je cv-ketel dat de tien minuten die je er nu in steekt, je in januari een hoop stress en een dure spoedmonteur bespaart. Zet een herinnering in je telefoon voor dit weekend, controleer de druk, ontlucht de radiatoren, en boek desnoods meteen die jaarlijkse beurt. Tegen de tijd dat de eerste vorst komt, wil je hier niet meer aan hoeven denken.