Antraciet en grijs verdwijnen langzaam naar de achtergrond in de Nederlandse tuin. Zandkleuren, taupe en warme terracottatinten nemen het over, blijkt uit meerdere tuintrendrapporten voor dit seizoen. Maar juist daardoor krijgen donkere bladplanten een nieuwe rol. Niet als hoofdkleur, maar als accent dat een verder zachte, warme tuin net dat beetje spanning geeft.
Het is een subtiel verschil met een paar jaar geleden, toen donkergrijs en antraciet overal de boventoon voerden. Nu draait het om contrast: een border vol zachte pasteltinten en zandkleurige bestrating, met hier en daar een plant die bijna zwart aandoet. Dat contrast is precies wat een tuin interessant maakt in plaats van vlak.
Je hoeft er geen grote verbouwing voor uit te voeren. De meeste planten in dit artikel zijn er een voor een bij te zetten, in een bestaande border of gewoon in een grote pot op het terras. Juist dat maakt de trend zo makkelijk mee te nemen: je test eerst met één plant, en breidt pas uit als je ziet dat het effect je bevalt.
Waarom donker ineens weer werkt
Een tuin die overal even licht en zacht is, oogt al snel wat vaag. Het oog heeft een ankerpunt nodig, een plek waar het even blijft hangen. Donker blad of een donkere bloem doet precies dat. Tuinontwerpers gebruiken dezelfde truc als interieurstylisten: een donker element naast lichte tinten laat die lichte tinten juist lichter lijken. Je hoeft er dus niet veel van te planten, een paar goedgeplaatste exemplaren zijn al genoeg om een border van saai naar spannend te tillen.
Het werkt ook praktisch. Veel donkerbladige soorten zijn juist behoorlijk sterk in droge, zonnige plekken, precies waar Nederlandse tuinen de laatste zomers vaker mee te maken krijgen. Wil je weten hoe je de rest van de tuin daarop voorbereidt? Lees ook ons artikel over een tuin die de droogste zomer overleeft.
Deze struiken geven een border direct diepte
Physocarpus opulifolius 'Diabolo' is de makkelijkste instap: een sterke, winterharde struik met donkerpaars blad die tot twee meter hoog kan worden en nauwelijks aandacht vraagt. Snoei hem in het vroege voorjaar terug en hij loopt vanzelf weer vol uit.
Cotinus coggygria, in Nederland ook wel de pruikenboom genoemd, is een andere klassieker. De paarse variant 'Royal Purple' krijgt in de nazomer pluizige, rokerige bloeipluimen die het donkere blad extra laten opvallen. De plant houdt van een zonnige, goed doorlatende plek en verdraagt droogte prima zodra hij eenmaal is aangeslagen.
Voor de rand van een border is Heuchera 'Palace Purple' een goede laagblijver: donker, glanzend blad dat het hele jaar door kleur houdt, ook in de winter. Combineer hem met Sedum 'Purple Emperor' voor een plek die de hele zomer bijna niets nodig heeft.
Bloeiers met een donkere twist
Wie liever bloemen dan blad wil, kan bij de dahlia terecht. 'Bishop of Llandaff' heeft bijna zwart blad met felrode, enkelvoudige bloemen erboven, een combinatie die in elke border opvalt zonder overdreven te worden. Dahlia's gaan in het najaar de grond uit en overwinteren vorstvrij, dus plan daar nu al even op.
Sambucus nigra 'Black Lace', de zwarte vlier, is een grotere heester met fijn, bijna kanten donker blad en roze schermbloemen in juni. Bijen en andere bestuivers vinden die bloemen trouwens net zo aantrekkelijk als een gewone vlier. Wil je je tuin nog aantrekkelijker maken voor bijen, dan lees je hier hoe je meer bijen naar je tuin trekt.
Zo combineer je zonder dat het te zwaar wordt
Het risico bij donkere planten is dat een border ineens dof aanvoelt in plaats van spannend. De oplossing is verhouding: reken op ongeveer één donker element per twee tot drie lichte of groene planten. Zet een donkere Physocarpus bijvoorbeeld tussen zilverig gras zoals Stipa tenuissima, of laat Heuchera 'Palace Purple' grenzen aan een lichte, zandkleurige border.
Ook de ondergrond speelt mee. Een border met cortenstalen randen, een materiaal dat sowieso terugkomt in veel tuinen dit seizoen, geeft donkere beplanting net dat industriële randje zonder dat het te druk wordt. Het roestbruin van het staal en het donkerpaars van het blad vullen elkaar mooi aan.
Zit je liever in de tuin dan dat je erin werkt? Verwerk de donkere accenten dan vooral in de border die je vanaf je zitplek ziet. Zo profiteer je er elke avond van zonder dat het onderhoud toeneemt. Meer inspiratie voor een tuin waar je ook echt in leeft, vind je in ons artikel over de tuin als buitenkamer.
Wanneer je het beste kunt planten
Het najaar is voor de meeste van deze struiken en vaste planten het beste plantmoment. De grond is nog warm, er valt vanzelf meer regen en de wortels krijgen de tijd om zich te settelen voordat de winter komt. Begin bij een enkele Cotinus of Physocarpus als ankerpunt, kijk hoe die het najaar en de winter doorkomt, en breid volgend voorjaar verder uit als je tevreden bent. Zo bouw je stap voor stap een border op die opvalt zonder dat je in één keer je hele tuin overhoop hoeft te halen.
Heb je geen border maar wel een balkon of klein terras, dan werkt dezelfde truc in potten. Zet een Physocarpus of Heuchera in een grote pot met een zandkleurig of terracotta oppervlak eromheen, en je krijgt hetzelfde contrasteffect zonder dat je een spade in de grond hoeft te zetten. Ideaal voor huurders of voor wie nog twijfelt of donker blad echt bij de rest van de tuin past.